خونریزی بینی، انواع آن و روش‌های توقف خون دماغ

خونریزی بینی یا خون دماغ مسأله‌ای رایج در میان کودکان و بزرگسالان است. در این مقاله انواع خونریزی بینی و دلایل آن را تشریح خواهیم کرد و روش‌هایی برای توقف خونریزی معرفی خواهیم نمود.

بینی به خاطر برجستگی‌اش در صورت یک موقعیت آسیب‌پذیر روی صورت می‌باشد که سرشار از رگ‌های خونی است درنتیجه هرگونه آسیب به‌صورت می‌تواند خونریزی ایجاد کند . خونریزی بینی که به آن epistaxis گفته می‌شود خونی است که از رگ‌های خونی بینی خارج می‌شود و معمولاً از یک سوراخ است که ممکن است این خون غلیظ هم باشد . خونریزی بینی می‌تواند به صورت خود به خود نیز صورت گیرد .

می‌دانیم که بینی دارای غشا ، پوسته و کرک می‌باشد. افراد حساس اگر زمستان در آب‌وهوای خشک قرار گیرند، خونریزی بینی رخ می‌دهد. در زمستان، استفاده از وسایل گرمایشی می‌تواند  باعث کاهش رطوبت هوا و ایجاد خونریزی بینی شود.

انواع خونریزی بینی

خونریزی‌های بینی به دودسته تقسیم می‌شود:

1) خونریزی جلویی بینی

خونریزی قسمت جلویی بینی ۹۰ درصد خونریزی‌های بینی را شامل می شود که معمولا به‌راحتی در منزل و یا توسط پزشک قابل‌کنترل هستند. عمده‌ی این خونریزی‌ها از غضروفی است که بینی را به دو قسمت تقسیم می‌کند. توده‌ای از عروق خونی که kiessel bachs plexus نامیده می‌شود در دو طرف این غضروف قرار دارد. این رگ‌های خونی به‌راحتی دچار آسیب می‌شود و خونریزی رخ می‌دهد.

2) خونریزی عقبی بینی

این نوع خونریزی که در قسمت عقبی بینی ایجاد می‌شود رواج کمتری دارد و توقف آن مشکل‌تر است. این خونریزی معمولا از بالای بینی به سمت گلو و دهان جریان می‌یابد و بلعیده می‌شود . تعیین میزان خون از دست رفته در این خونریزی مشکل است. در این نوع خونریزی معمولاً می‌بایست به بیمارستان مراجعه نموده و توسط متخصص گوش و حلق و بینی کنترل شود.

میزان شیوع خونریزی بینی

آماری که در ایالت متحده آمریکا گرفته‌شده است از هر هفت‌نفری که دچار خونریزی بینی می‌شوند یک نفر در زمستان و در آب‌وهوای سرد و خشک می باشد، معمولاً رده سنی خونریزی این کودکان 2 تا 10 سال و در کهن‌سالان 50 تا 80 سال است.

تصور اشتباهی که وجود دارد این است که کودکان نسبت به بزرگ‌سالان بیشتر دچار خونریزی بینی می‌شوند ولی تحقیقات نشان داده است که خونریزی بینی در افراد مسن بیشتر شایع است و اغلب نشانه مشکلات بهداشتی می‌باشد. بااین‌حال خونریزی بینی در کودکان هم رخ می‌دهد . حدود 30 درصد از کودکان تا سن 5 سالگی به خونریزی بینی خودبه‌خود و بدون آسیب‌دیدگی دچار می‌شوند .

56درصد از کودکان از 6 تا10 سال و 64 درصد آن‌ها از بدو تولد و نوجوانان 11 تا 15 سال نیز دچار خونریزی بینی خودبه‌خود می‌شوند. آماری که گرفته‌شده است بیش از نیمی از بزرگسالان که مبتلابه انسداد مجاری تنفسی بودند دچار این خونریزی می گردند و این موضوع در فرزندان آن‌ها نیز مشاهده می‌شود و فقط 10درصد از کودکان مبتلا به خونریزی بینی در معرض اختلال خونریزی ناشناخته قبلی هستند.

شایع‌ترین علت‌های خونریزی بینی

  • فین کردن شدید و انگشت کردن داخل بینی . افرادی که مبتلابه آلرژی تنفسی و یا سینوس می‌باشند دارای غشاهای بینی شکننده‌ای هستند که سریع‌تر دچار خونریزی بینی می‌گردند.
  • آسیب فیزیکی به بینی ناشی از سقوط ، ورزش یا مبارزه تن‌به‌تن نیز می‌تواند منجر به خونریزی شود.
  • مواد شیمیایی مانند پاک‌کننده‌ها ، اسپری‌ها و رنگ‌ها می‌توانند بینی را تحریک کرده و گاهی باعث خونریزی بینی شوند.
  • افرادی که داروهای خواب‌آور یا کوکائین مصرف می‌کنند نیز دچار این مشکل می گردند.
  • خونریزی بینی اغلب در زمستان رخ می‌دهد زمانی که هوا سرد است و خانه‌ها از وسایل و منابع گرمایشی استفاده می‌کنند هوای منزل خشک می‌شود . تغییرات هوایی سرد تا گرم و یا خشک تا مرطوب باعث آسیب رسیدن به غشاهای ظریف بینی می‌شود همچنین به نظر می‌رسد آنفولانزا ، سرماخوردگی و سایر بیماری‌های تنفسی بیشتر در زمستان اتفاق می‌افتد . همگی این‌ها باعث بروز آسیب‌های بینی می‌شود بنابراین خونریزی بینی معمولاً از این تنش‌های فصلی هم پیروی دارد.
  • خونریزی بینی می‌تواند نشانه‌ای از بیماری هم باشد . بعضی از اختلالات خونی مانند فشارخون بالا ، بیماری کبد ، لوسمی و تومورهای بینی و مغزی نیز باعث خونریزی بینی می‌شود که اگر خونریزی بینی دائمی باشد حتماً باید به پزشک مراجعه نموده و علت آن بررسی شود.
  • همچنین برخی داروها می‌توانند این مشکل را ایجاد کنند. داروهای ضد انعقاد ازجمله آسپرین ، کومادین ، وارفارین ، پلاویکس و…استفاده بیش‌ازحد اسپری بینی ممکن است باعث خونریزی بینی شود. خونریزی بینی ممکن است یک اثر جانبی ناشی از سوءمصرف الکل نیز باشد.
  • گهگاه کودکان از وسایلی برای بازی استفاده می‌کنند که ممکن است شیء غشاهای ظریف بینی را پاره کند و یا باعث انسداد جریان هوا شود و حتماً باید به پزشک مراجعه شود.
  • اگر خونریزی بینی از 20دقیقه طول بکشد و متوقف نشود مراجعه به پزشک الزامی است.
  • اگر یک آسیب جدی و شناخته‌شده یا مشکوک به سر وارد شود ممکن است باعث شکستگی جممه یا اختلال مغزی گردد در این مورد فرد را باید به اورژانس منتقل نمود . در اکثراین عوامل ممکن است فرد احساس درد در بینی داشته باشد و باید به پزشک مراجعه شود.
  • خونریزی بینی ممکن است ناشی از بیماری‌های خونی و عفونی باشد که پزشک با آندوسکوپی بینی علت را ارزیابی می‌کند.

روش‌های توقف خون دماغ یا خونریزی بینی

  • اولین مرحله برای متوقف کردن یا درمان خونریزی بینی این است که سوراخ بینی را با انگشت دست و با دقت به مدت 5 الی 10 دقیقه بگیرید و صاف بنشینید.
  • کودکی که دچار خونریزی بینی می‌شود استرس دارد، والدین او را تشویق به آرامش کنند. اضطراب و هراس موجب می‌شود خون سریع‌تر جریان داشته باشد اگر کودک یا فرد دچار خواب‌آلودگی می‌شود حتماً باید او را بیدار کنید.
  • از کیسه یخ می‌توانید استفاده کنید به این صورت که در دو طرف گونه پلی قرار دهید.
  • استفاده از یک مرطوب‌کننده یا بخور کمک می‌کند تا هوای مرطوب وارد بینی شود و از خشکی غشاهای بینی جلوگیری کند .
  • استفاده از وازلین می تواند کمک شایانی برای کودکان قبل از بازی در هوای سرد و خشک باشد.

معرفی محصولی مطمئن برای توقف خونریزی‌های بینی

بسته چسب بند آوردن خون دماغدر صورتی که خونریزی بینی با روش‌های فوق به راحتی قابل کنترل نباشد، علاوه بر روش‌های فوق، محصولات جدیدی وارد بازار دنیا شده که بدون عوارض و به راحتی برای توقف خونریزی‌های قسمت جلوی بینی به کار می‌روند. یکی از این محصولات تامپون بینی سلوکس است. این محصول با فرمولاسیون ویژه‌ای که دارد، در مدت‌زمان 2 الی 3 دقیقه خونریزی بینی (خون دماغ) را کنترل می‌کند و در خصوص خونریزی‌های شدید و بیمارانی که داروهای ضد انعقادی مصرف می کنند، در مدت‌زمان کوتاه کنترل کامل صورت می‌گیرد و بیماران به‌راحتی می‌توانند در منزل استفاده کنند.